Cùng với những cú nhấp chuột và vuốt màn hình, nhấn nút thích và chia sẻ, chúng ta dần học cách xây dựng đời sống xã hội và đời sống cảm xúc của mình. Công nghệ khiến chúng ta trở nên linh hoạt, đa dạng và sáng tạo ngoài sức tưởng tượng trong việc thiết lập các mối quan hệ giữa con người.
Tuy nhiên nhiều người vẫn lo ngại về tình bằng hữu giữa con người và công nghệ thì cuốn sách “Mối quan hệ 5.0” tiết lộ rằng những sự kết nối mới mẻ này không nguy hiểm như chúng ta nghĩ, mà thay vào đó, có thể khiến đời sống xã hội và cảm xúc của chúng ta trở nên phong phú và đa dạng hơn. Tác phẩm này phân tích cách các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế ảo (VR) và robot đang và sẽ định hình lại đời sống cảm xúc và xã hội của con người trong thế kỷ 21 thông qua các câu hỏi quan trọng: Thời đại của mối quan hệ 5.0 như thế nào? Chúng ta nên chuẩn bị như thế nào cho một thời đại như vậy? Ai đã sẵn sàng tận dụng những thay đổi này, và tại sao?
Theo tác giả, lịch sử phát triển các mối quan hệ của con người có thể được chia thành năm giai đoạn:
Mối quan hệ 1.0 – Xã hội săn bắn hái lượm, nơi các mối quan hệ dựa trên các nhóm nhỏ và hầu như không có độc quyền trong tình cảm.
Mối quan hệ 2.0 – Kỷ nguyên nông nghiệp, khi các hộ gia đình nhiều thế hệ hình thành.
Mối quan hệ 3.0 – Cách mạng Công nghiệp, xuất hiện mô hình gia đình hạt nhân.
Mối quan hệ 4.0 – Thời đại thông tin, cá nhân hóa gia tăng nhờ công nghệ số.
Mối quan hệ 5.0 – Tương lai nơi AI, VR, và robot đóng vai trò quan trọng trong các mối quan hệ tình cảm
Đặc biệt, chương 2 của cuốn sách tập trung vào những dự báo về Mối quan hệ 5.0, gồm ba cuộc cách mạng lớn: cuộc cách mạng nhận thức, cuộc cách mạng giác quan và cuộc cách mạng thể xác. Từ đó, tác giả mở rộng thảo luận về những vấn đề liên quan đến chính sách, đạo đức và các định hướng cần thiết cho xã hội trong tương lai.
Theo Elyakim Kislev, công nghệ không còn đơn thuần là công cụ phục vụ con người mà đang trở thành một phần của hệ sinh thái xã hội. Ông dự đoán rằng chatbot, AI trị liệu, bạn đồng hành ảo và robot xã hội sẽ từng bước thay đổi cách con người tương tác, chia sẻ và xây dựng các mối quan hệ.
Dù vậy, tác giả cũng nhấn mạnh rằng sự phát triển của Mối quan hệ 5.0 không đồng nghĩa với việc thay thế hoàn toàn các mối quan hệ giữa con người với con người. Những mối quan hệ truyền thống vẫn giữ vai trò thiết yếu trong đời sống, trong khi các mối quan hệ với AI, robot hay trợ lý ảo vẫn đang ở giai đoạn đầu, cần thêm thời gian để công nghệ hoàn thiện và xã hội thích nghi.
Với cách tiếp cận mới mẻ, lập luận chặt chẽ và nhiều góc nhìn giàu tính gợi mở, Mối quan hệ 5.0 giúp độc giả hiểu rõ hơn những biến đổi của hiện tại, đồng thời khuyến khích suy ngẫm về tương lai của đời sống xã hội trong kỷ nguyên công nghệ.
Trân trọng kính mời bạn đọc tìm đọc cuốn sách tại Phòng Tài liệu Tiếng Việt – Thư viện Trường Đại học Hà Nội.
