.png)
[REVIEW SÁCH] NGỌN ĐÈN KHÔNG TẮT
Tác giả: Nguyễn Ngọc Tư
Năm xuất bản: 2010
Thể loại: Truyện ngắn
Nhà xuất bản: Nhà xuất bản Trẻ
Ký hiệu xếp giá: 895.9223 NGT
Phòng tài liệu Tiếng Việt
Thư viện Trường Đại học Hà Nội
“Thử hỏi thế gian ngọn đèn nào không tắt…”
Có những câu hỏi tưởng chừng rất giản đơn, nhưng càng nghĩ, lòng người càng chùng xuống. Bởi ngọn đèn rồi sẽ có lúc tắt, con người rồi sẽ có lúc rời đi, những tháng năm rồi cũng sẽ lùi vào phía sau của thời gian. Nhưng liệu những gì họ từng yêu thương, từng hy sinh, từng trao gửi cho cuộc đời có thực sự mất đi?
Đọc Ngọn đèn không tắt của Nguyễn Ngọc Tư, người đọc có thể bắt gặp một câu trả lời thật lặng lẽ: có những ánh sáng không biến mất. Chúng chỉ chuyển sang một cách tồn tại khác – trong ký ức, trong những câu chuyện được kể lại và trong trái tim của những người còn ở lại.
Không có những biến cố được đẩy lên đến tận cùng, câu chuyện của Nguyễn Ngọc Tư chậm rãi mở ra như một buổi chiều miền sông nước. Những con người bình dị, những câu chuyện tưởng như vụn vặt của đời sống và những ký ức đã phủ màu thời gian cứ thế hiện lên, nhẹ nhàng mà ám ảnh.
Ở trung tâm của câu chuyện là ông Hai Tương – một con người mang trong mình cả một miền ký ức về chiến tranh, về đồng đội, về những mất mát không dễ gọi thành tên. Ông kể chuyện, nhưng đó không chỉ là sự kể lại của một người từng trải. Mỗi câu chuyện dường như là một phần đời được ông gìn giữ, để những người đã khuất, những năm tháng đã qua không bị thời gian xóa nhòa.
Có những nỗi nhớ không cần nói thành lời. Chỉ một ánh nhìn về phía biển, một lời nhắc đến Hòn, một khoảng lặng giữa câu chuyện… cũng đủ khiến người đọc cảm nhận được chiều sâu của những năm tháng mà nhân vật đã đi qua.
Và rồi, ký ức ấy được trao lại cho Tươi – một đứa trẻ chưa từng sống trong chiến tranh nhưng lại mang trong mình những câu chuyện của một thế hệ đi trước.
Tươi kể lại những gì mình nghe, mình nhớ, mình tin. Qua lời kể của một đứa trẻ, quá khứ tưởng đã xa bỗng trở nên gần gũi và sống động. Đó cũng là lúc hình ảnh “ngọn đèn” trở thành một biểu tượng đẹp của tác phẩm: ký ức không chỉ thuộc về người đã trải qua, mà còn có thể được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Bởi một con người có thể rời khỏi cuộc đời, nhưng những điều họ từng sống, từng yêu thương và từng hy sinh vẫn có thể tiếp tục hiện diện trong lời kể của người khác.
Đó là sức mạnh của ký ức. Và cũng là sức mạnh của văn chương.
Qua những trang viết của Nguyễn Ngọc Tư, một miền Nam Bộ hiện lên mộc mạc và thân thương. Những con người chân chất, những mái nhà sẵn lòng mở cửa đón người lỡ đường, một bữa cơm giản dị, những công việc đời thường… tất cả tạo nên một thế giới không hào nhoáng nhưng giàu tình người.
Ở đó, người ta có thể chịu phần thiệt về mình, sống vì người khác và giữ trong lòng những điều không dễ nói ra. Có những lựa chọn nếu chỉ nhìn bằng lý trí có thể thấy khó hiểu, nhưng khi đặt chúng trong tình thương, trong nghĩa tình của con người, lại trở nên dễ đồng cảm hơn bao giờ hết.
Đó cũng là một nét đẹp trong văn Nguyễn Ngọc Tư: không cố gắng giải thích con người bằng những lý lẽ rạch ròi, mà để tình cảm và những khoảng lặng tự cất tiếng.
Ngôn ngữ của tác phẩm giản dị, tự nhiên, đậm hơi thở Nam Bộ nhưng giàu sức gợi. Nguyễn Ngọc Tư không cần những câu chữ cầu kỳ để tạo nên nỗi buồn. Cái buồn trong Ngọn đèn không tắt đến rất khẽ, nhưng lại ở rất lâu – như một nốt trầm trong ký ức, như ánh sáng cuối ngày còn vương trên mặt sông.
Khép lại trang sách, có lẽ điều còn lại không phải là một câu chuyện cụ thể, mà là một cảm giác rất khó gọi tên.
Một chút thương.
Một chút buồn.
Một chút tiếc nuối.
Và trên hết là sự trân trọng dành cho những con người đã đi qua cuộc đời này, để lại phía sau mình một ánh sáng.
Có những ngọn đèn rồi sẽ tắt. Nhưng cũng có những ngọn đèn được thắp lên từ ký ức và tình người – càng đi qua thời gian, ánh sáng ấy càng trở nên sâu hơn.
Và có lẽ, mỗi chúng ta cũng đang mang trong mình một ngọn đèn như thế.
Không cần phải quá lớn lao. Chỉ cần đủ sáng để soi lại những gì đã qua, đủ ấm để giữ lại những người ta từng thương, và đủ bền bỉ để truyền ánh sáng ấy cho một người khác.
Chừng nào con người còn nhớ, còn thương, chừng ấy những điều đẹp đẽ vẫn chưa thực sự mất đi.
Thư viện HANU trân trọng giới thiệu Ngọn đèn không tắt – một tác phẩm dành cho những ai muốn tìm thấy trong văn chương vẻ đẹp của ký ức, tình người và sự tiếp nối giữa các thế hệ.
✍️ Người viết: Ngọc
❤️ From Hanu Book Club with love