“Sinh ra trong một gia đình giàu có, cuộc sống của thiếu nữ Nguyễn Hữu Thị Lan cùng người chị gái diễn ra trong sự sung sướng và đủ đầy. Trở thành vợ của vua một nước với danh hiệu Nam Phương Hoàng hậu, cuộc đời Nguyễn Hữu Thị Lan đã bước sang một ngã rẽ hoàn toàn khác, những tưởng là đầy danh vọng lẫn quyền lực nhưng hóa ra lại đau khổ và cô đơn cho đến tận những năm tháng cuối đời.”
Giữa những trang sử đầy biến động của Việt Nam thế kỷ XX, Hoàng hậu Nam Phương hiện lên như một hiện thân độc đáo của sự hòa quyện giữa nét kiều diễm Á Đông và tinh thần hiện đại Phương Tây. Cuốn sách “Nam Phương – Hoàng hậu cuối cùng” không đơn thuần là một cuốn tiểu sử ghi chép sự kiện, mà là một bản sử thi thu nhỏ trầm lắng, khắc họa trọn vẹn hành trình cuộc đời đầy thăng trầm của vị Quốc mẫu cuối cùng trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
Tác phẩm dẫn dắt người đọc đi qua ba chặng đường lớn của đời bà:
· Sự khởi đầu thần thoại: Khắc họa xuất thân từ tiểu thư Nguyễn Hữu Thị Lan tài sắc, giàu có, sở hữu nền giáo dục hoàn hảo tại Pháp cho đến cuộc gặp gỡ định mệnh với Hoàng đế Bảo Đại. Giới báo chí Pháp thời đó gọi bà là "nàng tiên xứ Đông" bởi khí chất vượt trội và vẻ đẹp tri thức.
· Trách nhiệm Quốc mẫu: Khám phá những nỗ lực cá nhân khi bước chân vào cung đình Huế bảo thủ. Bà đã tạo nên những tiền lệ chưa từng có: được phong Hoàng hậu ngay sau ngày cưới, giữ vững niềm tin Công giáo và khéo léo đưa hơi thở hiện đại vào đời sống triều đình.
· Hậu vận bi kịch và sự cô đơn: Trầm lắng với giai đoạn sau năm 1945, khi triều đại sụp đổ và hôn nhân rạn nứt. Những năm tháng lưu vong lặng lẽ trên đất Pháp lột tả trọn vẹn nỗi đau bị phản bội, sự cô độc, nhưng đồng thời làm nổi bật sự kiên định trong việc giữ gìn danh dự và nuôi dạy các con.
Thông điệp xuyên suốt tác phẩm là lời tôn vinh đức hạnh và lòng tự trọng của người phụ nữ trước những dâu bể thời cuộc. Đứng ở giao điểm giữa tinh thần hiện đại và khuôn khổ phong kiến đang mục ruỗng, Hoàng hậu Nam Phương cho thấy: vương quyền có thể sụp đổ, tình yêu có thể tan vỡ, nhưng phẩm giá và sự cao thượng là thứ không ai có thể tước đoạt. Cuốn sách là nốt trầm sâu lắng về một người phụ nữ giữ trọn vẹn danh dự của một người mẹ, một Hoàng hậu và một tín hữu Công giáo thuần thành cho đến phút cuối đời. Thông điệp ấy càng trở nên sâu sắc hơn khi đặt trong bối cảnh hỗn loạn của lịch sử. Nam Phương Hoàng Hậu đại diện cho một thế hệ phụ nữ Việt Nam hiểu được giá trị của mình, không chỉ dựa vào uy quyền của chồng hay địa vị xã hội, mà dựa vào nội lực và lòng tự tôn.
Cuốn sách hiện có tại Phòng Tài liệu Tiếng Việt – Thư viện Trường Đại học Hà Nội. Mời bạn đọc thưởng thức.