TRONG ĐÁY MẮT TRỜI XANH LÀ VĨNH VIỄN: NHẬT KÝ, GHI CHÉP VÀ NHỮNG BỨC THƯ CHƯA TỪNG CÔNG BỐ
- Tác giả: Xuân Quỳnh
- Nhà xuất bản: Hội Nhà văn
- Thể loại: Nhật kí
- Ký hiệu xếp giá: 895.922803 XUQ
- Phòng tài liệu Tiếng Việt
- Thư viện Trường Đại học Hà Nội
-----------------------------------------------------
“… Dường chẳng xa, núi không mấy cách chia
Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn
Trang nhật kí xé trăm lần lại viết
Tình yêu nào cũng tha thiết như nhau…”
Tác phẩm “Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn” của Xuân Quỳnh là hành trình cảm xúc chân thực qua nhật ký, ghi chép chiến trường và thư tình với Lưu Quang Vũ. Cuốn sách khắc họa sâu sắc người phụ nữ vừa là mẹ, vợ, nhà thơ, với tình yêu mãnh liệt dành cho gia đình và Tổ quốc. Trong khói lửa chiến tranh, bà ghi lại những đau thương, mất mát nhưng vẫn ánh lên niềm tin, hy vọng và tình nhân ái. Đặc biệt, tình yêu thiêng liêng giữa Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ hiện lên qua những lá thư ngọt ngào, sâu lắng, trở thành biểu tượng của sự đồng điệu tâm hồn. Tác phẩm là bản hòa ca về tình yêu, nghệ thuật và lòng dũng cảm giữa bão giông.
Năm mươi trang nhật kí đầu tiên vẽ nên nhiều bức chân dung khác nhau về Xuân Quỳnh: một nhà thơ, một người mẹ, một người vợ. Từng cái quẫy đạp, từng tiếng cười đầu tiên của con trai đều được Xuân Quỳnh chắt chiu, dành dụm lại trong trang nhật kí. Ta cũng thấy được một người đàn bà với những lo âu về hạnh phúc đời thường: “Đêm qua, mẹ nằm mơ thấy bố và mẹ không ở với nhau nữa. Mẹ rất buồn”. Thấy được Xuân Quỳnh là một người nghệ sĩ hăng say sáng tạo, luôn thấp thỏm mình sẽ bị thui chột đi: “Không học hành, không sáng tác, chỉ quanh quẩn buồn bực những chuyện vặt trong nhà rồi năm tháng qua đi tự mình đào thải mình mất!”. Xuân Quỳnh sợ mình phải lùi vào “sự yên phận của người đàn bà” hay những “sự nhỏ nhen tầm thường của đời sống”. Nhưng dường như tất cả những khó khăn đó chỉ là cái nền để sự hy sinh, tần tảo, tình mẫu tử của Xuân Quỳnh được tỏa sáng: “Thật ra mệt nhưng mẹ vẫn vui, vì bất cứ cái gì mẹ hy sinh vì con cũng là hạnh phúc”.
Trước người đàn ông của mình, Xuân Quỳnh từng chẳng ngần ngại mà bộc bạch: “Anh thân yêu, người vĩ đại của em/Anh là mặt trời, em chỉ là hạt muối”. Dù là một người luôn đấu tranh cho bình đẳng giới nhưng tôi vẫn không khỏi xúc động khi đọc những dòng thư mà ở đó Xuân Quỳnh luôn tự đặt bản thân thấp hơn người đàn ông của mình một bậc. Nhà thơ dành cho người đàn ông đời mình niềm ngưỡng vọng lớn lao: “cái phần trí tuệ và thông minh anh bổ sung cho em làm cho em trở nên con người toàn vẹn hơn”. Người ta vẫn thường nói tình yêu thường bắt đầu bằng sự tự ti, nhưng dường như càng yêu Lưu Quang Vũ, càng ngưỡng mộ tài năng của chồng, nữ nhà thơ lại càng tự ti và thấy mình không xứng đáng. Tôi nhìn thấy trong tình yêu Xuân Quỳnh – Lưu Quang Vũ sự tôn trọng và nể phục lẫn nhau về trí tuệ – một trong những điều quan trọng nhất về tình yêu.
Phần cuối tác phẩm, người ta sẽ còn thấy Xuân Quỳnh một tấm gương học tập cần mẫn suốt cuộc đời cầm bút, một nhà thơ không quản ngại nguy hiểm xông pha vào chiến trận để cho ra đời những tập thơ có giá trị.
“Trong đáy mắt trời xanh là vĩnh viễn” thực sự là một tác phẩm đặc biệt, lôi cuốn và đầy cảm hứng. Đây là một tư liệu quý giá cho những ai mến mộ và muốn tìm hiểu về cuộc đời hạnh phúc, thăng hoa nhưng cũng nhiều đăng cay, tủi cực của Xuân Quỳnh – một trong những nữ nhà thơ xuất sắc hàng đầu nền văn học hiện đại Việt Nam. Tác phẩm hiện có ở Phòng Tài liệu Tiếng Việt – Thư viện Trường Đại học Hà Nội. Mời bạn đọc tham khảo.